Aanwezig leiderschap: leeg zijn is een kwaliteit van leiderschap
Hij staat bekend om zijn indrukwekkende kennis van zaken. En hij wordt er ook om gewaardeerd.
Jarenlang was dat zijn kracht: snel analyseren, richting bepalen, met oplossingen komen.
Maar de tijd waarin we nu werken, vraagt iets anders van hem.
Zijn vraag aan mij: hoe groei ik van oplossingsgericht leiderschap naar vraaggericht leiderschap?
Deze en vergelijkbare vragen hoor ik steeds vaker. Niet omdat leiders minder weten. Juist omdat ze veel weten. De complexiteit is toegenomen. Vragen zijn minder helder en oplossingen al helemaal niet. Leiders en hun teams zijn niet gebaat bij snelle ‘oude, meer van hetzelfde’ oplossingen. Ze hebben behoefte aan ruimte om samen te denken, zodat originele antwoorden ontstaan. En die ruimte ontstaat niet door sneller te handelen, maar door te wachten en te denken vanuit ogenschijnlijke leegte
Leeg zijn in je hoofd klinkt voor veel leiders ongemakkelijk. Alsof je niets toevoegt, alsof je faalt.
Toch begint aanwezig leiderschap precies daar. Graag gebruik Ik de analogie van de topsporter.
Vlak voor de start is het hoofd leeg. Hij of zij weet wat de ambitie is, nu komt alles samen. Geen scenario’s. Geen controle over de uitslag. Er is stilte, adem, aanwezigheid, volledige ontspanning en focus tegelijkertijd. De prestatie volgt uit het proces, niet andersom.
Vraaggericht leiderschap vraagt iets vergelijkbaars. Niet het onderdrukken van je kennis,
maar het loslaten van de reflex om die meteen in te zetten. Niet sturen op antwoorden,
maar vertrouwen op het gezamenlijke denkvermogen. Dat vraagt lef, innerlijke rust en een stevig kompas van waarden en ambities.
Leeg zijn is dan geen leegte, het is openheid. Geen passiviteit, maar aandacht. En in die ruimte ontstaat helderheid, niet door méér te denken, maar door langer aanwezig te blijven.
Waar in jouw leiderschap zou het helpen om iets ‘minder te weten’ en iets meer te wachten?
Arno
December ‘25